In deze eerste “Petanque onder de loep” bekijken we de algemene regels die gelden voor petanque als competitief beoefende sport in Vlaanderen en daarbuiten. Ook PC Rozemaai volgt deze regels tijdens officiële wedstrijden georganiseerd door Petanque Federatie Vlaanderen (PFV). We overlopen achtereenvolgens de toegestane samenstelling van de teams, de kenmerken waaraan petanqueballen en doelkogeltjes moeten voldoen om conform te zijn en het belang van een geldige licentie.
(bron: Officieel reglement voor de petanquesport, van toepassing op alle grondgebieden van de nationale federaties, leden van F.I.P.J.P.)
(artikel 1) Bij petanque gaan steeds 2 ploegen de strijd aan met elkaar. De samenstelling van die ploegen varieert, maar standaard spelen 3 spelers tegen 3 spelers (tripletten). Elke speler binnen een triplet beschikt over 2 te spelen ballen.
Op wedstrijdsniveau zijn slechts 2 andere formules toegestaan: 2 spelers tegen 2 spelers (doubletten) waarbij elke speler 3 ballen werpt en 1 speler tegen 1 speler (individueel) waarbij spelers elk 3 ballen ter beschikking hebben.
Tijdens trainingmatchen (mêlées) is het best mogelijk dat een triplet uitkomt tegen een doublet. Ook bij PC Rozemaai is dat vaak het geval. Maar officiële wedstrijden sluiten deze formule per definitie uit.
(artikel 2) Petanqueballen moeten steeds voldoen aan de criteria van de F.I.P.J.P: gemaakt zijn van metaal met een holle kern, een diameter hebben tussen min. 7,05 cm en max. 8,00 cm en een gewicht tussen min. 650 gram en max. 800 gram. Dit zijn de regels voor spelers vanaf 11 jaar; onder die leeftijd mogen ballen van 600 gram en 65 mm diameter gebruikt worden.
Het merk en het gewicht staan standaard gegraveerd in conforme ballen. Maar wist je ook dat je je eigen voor- en achternaam (of je initialen) mag laten graveren in het metalen oppervlak? Ook een aantal logo’s, afkortingen of andere details zijn toegelaten. Consulteer daarvoor het lastenboek voor vervaardiging van petanqueballen.
(artikel 2 bis) Heel af en toe gebeurt het dat de tegenstander opmerkingen heeft over het gebruik van ‘versleten’ of slecht gefabriceerde ballen, met bvb. een afwijkende diameter of gewicht, of niet-conforme graveringen. In dat geval moet de speler de betreffende bal of ballenset vervangen. Let wel: klachten daarover kunnen énkel vóór aanvang van de wedstrijd.
Strengere regels zijn van kracht wanneer er vermoed wordt dat de petanquebal niet hol is, materialen zoals lood of zand bevat, of na fabricage bewerkt, verhit of gewijzigd is. Klachten daarover zijn tijdens de hele wedstrijd toegelaten (wel enkel tussen twee mènes of spelletjes door), en de sanctie ook strenger: bij bewezen schuld worden niet alleen de betrokken speler, maar ook zijn of haar medespelers onmiddellijk uitgesloten van de competitie.
De tegenstander kan twijfels over de gebruikte ballen uiten vóór aanvang van de wedstrijd of tussen twee mènes, maar vanaf de derde mène worden er 3 punten aan de score van het ‘beschuldigde’ team toegevoegd als het protest ongegrond blijkt.
De scheidsrechter mag trouwens op elk moment vragen om de ballen van één of meerdere spelers te controleren.
(artikel 3) De doelkogeltjes (of ook: bouchon of cochonnet) zijn gemaakt van hout of van een synthetische stof, voorzien van het fabrieksmerk en goedgekeurd door de F.I.P.J.P. in toepassing van het specifieke lastenboek m.b.t. de vereiste normen. Ze mogen geverfd zijn, maar hebben verplicht een diameter van 30 mm (met een tolerantie van +/- 1 mm) en een gewicht tussen de 10 en 18 gram.
Tijdens trainingsmatchen of mêlées spelen we vaak met doelkogeltjes die met een magneet kunnen opgenomen worden. Dat is een zegen voor mensen die fysiek niet of minder in staat zijn om zich te bukken en het doelkogeltje met de hand op te rapen. Tijdens officiële wedstrijden is het gebruik van een magnetisch doelkogeltje echter streng verboden. Een magneet mag dan weer wél gebruikt worden om de metalen petanqueballen op te rapen.
(artikel 4) Om je in te schrijven voor een competitie, moet je een geldige licentie voorleggen of, volgens de regels van je federatie, een geldig identiteitsbewijs kunnen voorleggen, alsook een bewijs dat je aangesloten bent bij deze federatie.
Ook voor Petanque Federatie Vlaanderen (PFV) is een geldige licentie het bewijs van rechtmatige aansluiting en verzekering. Om een licentie van de PFV te krijgen, mag je niet geschorst zijn en moet je rechtmatig lid zijn van een club aangesloten bij de PFV.
Nieuwe leden worden via een webapplicatie door de clubverantwoordelijke ingevoerd. Een licentie wordt pas definitief verstrekt na verwerking van de individuele inschrijvingsfiches.
"Geen licentie = geen deelname"! Bij officiële (winter)competities en toernooien is het tonen of registreren van de licentie verplicht. Die licentie moet geldig zijn voor het lopende competitiejaar. Dat loopt van 1 mei tot 30 april.
Doorgaans geef je vóór de aanvang van een toernooi of een competitiewedstrijd je licentie af aan de verantwoordelijke van de organiserende club. Die vult de licentienummers in op het wedstrijdblad (bvb. bij de wintercompetitie). Na de wedstrijd krijg je je kaartje terug.
Als recreatief speler, d.w.z. met een recreantenlicentie, kan je tot twee keer deelnemen aan een wedstrijd binnen o.m. de wintercompetitie en aan alle toernooien van de PFV. Dat kan handig zijn wanneer één van de vaste spelers in een ploeg uitvalt door bvb. ziekte.
Je hoeft dus geen competitielicentie te hebben om te ‘proeven’ van het wedstrijdgevoel... heb je de smaak na twee keer te pakken, dan is het wél nodig om een licentie aan te vragen.
Lees je deze "Petanque onder de Loep" liever in PDF-formaat, met een aantrekkelijke lay-out?
Download Petanque onder de Loep 1Disclaimer: de tekstuele weergave komt niet woordelijk overeen met het Officieel reglement voor de petanquesport, maar hoort geen fouten te bevatten. Merk je toch onvolkomenheden op, neem dan contact op met ons.
